درس هفتم : : سقوط امويان و سلطهء عباسيان تاريخ حكومت و سلطنت هزار ماههء امويان از ديدگاه سياسى همواره دستخوش فراز و نشيب بود . دوران طلايى خاندان سفيان ، دوران بيست سالهء سلطنت معاويه است . وى موفق شد مخالفان خود را از صحنه خارج كند و بر اوضاع مسلّط شود . عمده مخالفان حكومت وى ، شيعيان و خوارج بودند ؛ البته كسان ديگرى نيز وجود داشتند كه از وى خشنود نبودند ولى آشكارا مخالفت نمىكردند . با مرگ معاويه و روى كار آمدن يزيد و جنايات هولناكى كه در مدت سه سال حكومتش مرتكب شد ، بويژه فاجعه خونين كربلا و به شهادت رساندن فرزند پيامبر و ياران آن حضرت ، و به اسارت گرفتن خاندان او ، سلطنت خاندان سفيان دچار بحران سختى شد كه به اضمحلال حكومت آنان منجر گشت . سلسلهء مروانيان از طايفهء بنى اميّه به رهبرى « مروان بن حكم » جانشين سفيانيان شدند . دوران پايانى حكومت 21 ساله « عبدالملك بن مروان » را مىتوان دوران اقتدار اين خاندان شمرد . چه آنكه وى با درايت و اقدامات مستبدانهء خود ، از قبيل مسلط كردن عناصر جسور و خونريزى مثل حجاج بن يوسف بر مردم مسلمان در عراق و حجاز ، بر اوضاع مسلّط شد و با پيروزى بر زبيريها ، دوباره سراسر سرزمينهاى اسلامى را تحت كنترل خود درآورد . خلفاى پس از عبدالملك ، بجز هشام كه حدود بيست سال در مسند قدرت بود ، چندان بر اوضاع مسلط نبودند .